عن ذلك السطح بسطح احدهما في الأخر . بلكه در صدر مقاله هفتم آن گويد « : العدد المسطح هو المجتمع من ضرب عدد فى عدد و يحيط به عددان هما ضلعاه » . و در همين صدر در تعريف اعداد متناسبه آمده است كه « الاعداد المتناسبة هى التى يكون الأول منها للثانى و الثالث للرابع اضعافا متساوية ، او جزء أو اجزاء بعينها » . پس معنى عبارت نخستين اين است كه هرگاه چهار عدد متناسب باشند حاصل ضرب نخستين در چهارمين مانند حاصل ضرب دومين در سومين است ، و به عكس هرگاه چهار عدد حاصل ضرب نخستين در چهارمين برابر با حاصل ضرب دومين در سومين باشد آن چهار عدد متناسب خواهند بود . مثلا چهار عدد 3 6 4 8 بدان مقدارى كه 8 اضعاف 4 است به همان مقدار 6 اضعاف 3 است پس گوييم 84 : 63 يعنى 6 ئ 3 / 4 ئ 8 . و بدان كه اگر سطح متوازى الاضلاع قائم الزوايا همه اضلاع آن مساوى باشند مسطح آن را كه حاصل ضرب مذكور است مربع گويند اعنى مسطح اعم از مربع است . بلكه مسطح را نوعا در حاصل ضرب دو عدد يا دو مقدار مختلف با يكديگر اطلاق مى كنند ، چنان كه مربع را در حاصل ضرب عددى يا مقدارى در خودش مثلا عدد بيست را مسطح چهار در پنج گويند ، و بيست و پنج را مربع پنج در پنج . و چنان كه هرگاه مطلوب مساحت جسم باشد و اضلاع طول و عرض و عمق آن مساوى باشند مكعب گويند و گرنه مجسم . در تعريف عدد مضروب و مربع و مكعب و مجسم در صدر مقاله ياد شده گويد : العدد المضروب فى عدد آخر هو الذى يضعف بعدة آحاد المضروب فيه فيجتمع عدد . و العدد المربع هو المجتمع من ضرب عدد فى مثله و يحيط به عددان متساويان . و العدد المكعب هو المجتمع من ضرب عدد فى مربعه و يحيط به ثلاثة اعداد متساوية . و العدد المسطح همانست كه در آغاز نقل كرده ايم . و العدد المجسم هو المجتمع من ضرب عدد في عدد مسطح و يحيط به ثلاثة اعداد